بیــــــرۆکه‌

شێعر ، وتار ، وه‌رگێڕان

یاد

 

وا ئه‌زانم خورپه‌یه‌ک بوو

ئه‌و هه‌موو ساته‌ی هه‌وارگه‌ی ئارانی تۆ

هه‌ر یه‌ک خورپه‌...

 

ئێستا ئیتر هه‌وارگه‌ی تۆ

وێنه‌یه‌کی هه‌ڵواسراوه‌ به‌ دیواری یاده‌کانما.

تۆش په‌رییه‌ک...

ده‌واره‌که‌ی ره‌شماڵ نه‌بێ،

که‌س ناتوانێ چه‌ن چرکه‌یه‌ک

له‌ ئاسمانی چاوه‌کانتا بتوێته‌وه‌ و

مله‌ی پێڵووت هه‌ڵفڕینی کڵۆم نه‌کا.

 

ناڵێم چاوت سێحراویترین زه‌ریایه‌...

ناڵێم که‌مانی ئه‌برۆت هیلالی یه‌ک شه‌وه‌یه‌و

هه‌ناسه‌ت سروه‌ی چیایی و

لێوت گه‌زۆی هه‌مووی کوردستانی تیایه‌...

خوێنی هیچ داگیرکه‌رێکیش

له‌ تیغی خه‌نجه‌ره‌که‌ت هه‌ڵنه‌چۆڕاوه‌...

 

به‌ڵام…

ده‌س پێ ڕانه‌گه‌یشتووترین نهێنی له‌ دڵتایه‌

که‌س نازانێ

کام شۆڕه‌سوار سوڵتانی ناو خه‌ونه‌کانته‌!

 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 8 AM |  لینک   • 

 

له‌ به‌رانبه‌ر دیکتاتۆردا

 

سه‌ید عه‌لی ساڵحی

وه‌رگێڕانی: خالید که‌ریمی

 

له‌ سه‌ر دیواری ژوورێکی گرتووخانه‌ی سلێمانیدا خوێندمه‌وه‌:

 

“هیچ ئه‌ڤینێک سه‌رتر نیه‌ له‌ هۆگریی پیره‌باوکێک

 

بۆ دوایین کیژی ته‌نیا جێماوی."

 

 

له‌گه‌ڵ تۆمه‌

 

تۆ که‌ ده‌تزانی ته‌نیا من

 

دوژمنی له‌ مێژینه‌ی تۆم

 

ئه‌ی بۆ وازت له‌ کانی هه‌زار گلێنه‌ی

 

ئاسک نه‌هێنا و

 

گه‌رووی بڕڕاویت گرێدا؟

 

کانیش دوژمنی له‌ مێژینه‌ی من بوو...

 

له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی  ته‌نیا له‌ گۆرانی ئه‌وا

 

تاراوگه‌نشینانی تینوو

 

ئه‌گه‌یشتن به‌ ده‌ڤه‌ری هه‌ڵقرچاوی ناو خه‌ونه‌کان.

 

 

له‌گه‌ڵ تۆمه‌

 

تۆ که‌ ده‌تزانی ته‌نیا من

 

دوژمنی له‌ مێژینه‌ی تۆم

 

ئه‌ی بۆ وازت

 

له‌ کۆساری که‌ڵه‌کێوی و په‌ڕه‌سێلکه‌ نه‌هێنا؟

 

که‌وا هه‌تاوت ئه‌تۆقان

 

له‌وه‌ی که‌ دووباره‌ هه‌ڵبێ به‌ سه‌ر تیره‌گی ماندوویدا.

 

کۆساریش دوژمنی له‌ مێژینه‌ی من بوو

 

چونکه‌ هه‌ناسه‌ی مه‌رگیش ته‌نانه‌ت

 

به‌ ترۆپکی ئه‌ستێره‌بارانی ئه‌و نه‌ده‌گه‌یشت.

 

 

له‌گه‌ڵ تۆمه‌

 

تۆ که‌ ده‌تزانی ته‌نیا من

 

دوژمنی له‌ مێژینه‌ی تۆم

 

ئیتر بۆ وازت له‌ باڵنده‌ی باڵه‌وازه‌ی بێ هه‌واڵ نه‌هێنا؟

 

که‌ باڵه‌کانیت شه‌ته‌ک دا و

 

له‌ ناو ڕکه‌کانی تۆدا

 

هه‌رگیز ئاسمانی نه‌دی و مرد؟

 

باڵنده‌یش دوژمنی له‌ مێژینه‌ی من بوو

 

له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌موو به‌یانانێک رائه‌په‌ڕی و

 

له‌ سه‌ر ده‌لاقه‌ی گرتووخانه‌که‌ی تۆدا ئه‌نیشته‌وه‌و

 

ئاوازێکی نوێی ئه‌چریکاند.

 

 

 

ئێستا منم

 

من دوژمنی له‌ مێژت بووم

 

ده‌ی باشه‌ مانگ...

 

مانگی گه‌وره‌ی جه‌رگ سووتاو

 

چی به‌ سه‌ر تۆدا هێنابوو

 

که‌ ته‌مه‌نێک په‌یتا په‌یتا

 

جنێوبارانت ئه‌کرد؟

 

مانگ…

 

مانگی هیوا...

 

مانگی رووناکی خه‌وناویش

 

نه‌یارترین نه‌یاری من بوو

 

چون هێشتایش ئه‌و

 

چرای رێگا و رووبار و کاروانی کوردستانه‌.

 

 

 

تۆ راست ئه‌که‌ی ئه‌ی دیکتاتۆر!

 

کورد بێ باڵنده‌ په‌شێوه‌...

 

بێ کانی، کڕ و بێده‌نگه‌...

 

بێ چیا تاک و ته‌نیایه‌...

 

به‌ بێ مانگیش

 

بێ مانگی روون و خه‌وناویش...

 

به‌ هه‌وارگه‌ی کازیوه‌ی به‌یانی ناگا.

 

 

 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 9 AM |  لینک   • 

 

‌به‌ڵێن

 

 

به‌ سه‌ر گه‌ڵای تۆزاویما

 

هه‌ر تۆزقاڵێک شنیایته‌وه‌.

 

 

ئه‌سپی سه‌فه‌ر هه‌ڵیگرتی و

 

هه‌ره‌سێکه‌ یادت ئه‌که‌م

 

         له‌ لق و پۆم نابیته‌وه‌.

 

 

 

**

 

بڕۆ... بڕۆ...

 

من ئه‌توانم...

 

هه‌نسکه‌کان له‌غاو ئه‌که‌م.

 

به‌ڵێن ئه‌ده‌م هاتیته‌وه‌،

 

ده‌ستت ئه‌گرم

 

لێک ده‌ئاڵێین وه‌ک با و ئاگر

 

پشوو ناده‌ین

 

هه‌تا سێبه‌ری دارسێوی

 

ناو باخه‌که‌ی "حاجی قادر".

 

 

 

سه‌قز- بانه‌مه‌ڕی 88

 

 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 1 AM |  لینک   • 

...

 

به‌یانی باش کوننه‌بوو!

من تا چه‌ن ساتێک له‌مه‌وبه‌ر

تاجی شایی تۆم له‌ سه‌ر بوو

له‌ کۆڵانه‌کانی تاریکیدا و

له‌ ده‌ڤه‌ری زڕگۆرانیه‌کانی تۆدا

من له‌گه‌ڵ تاپۆکانی ئه‌شکه‌وت و

بانگه‌کانی مناره‌دا

وه‌ک قامیشه‌ڵانێکی کڕ

لاوامه‌وه‌.

 

‌به‌یانی باش کوننه‌بوو!

شانی چه‌پ و گوێچکه‌ی چه‌پم

تا هه‌ڵاتنی کازیوه‌

هه‌ڤاڵی یادگاره‌کانی تۆ و

شه‌وژمێره‌کانی ئه‌م چاخه‌ بوون

 

نیوه‌ڕۆ باش کوننه‌بوو!

من هه‌ر له‌ چێشته‌نگاوه‌وه‌

تا ته‌قینه‌وه‌ی هه‌موو تۆقله‌کان

من له‌ قووقه‌ی یه‌که‌م که‌ڵه‌شێره‌وه‌

‌ تا ڕێویه‌جاڕی هه‌موو کیسه‌ڵه‌کانم

پێ ئاژن کرد

بێجگه‌ له‌ ئایه‌تی ئاوازی تۆم

دڵنیاتر به‌دی نه‌کرد.

شانی راست و گوێچکه‌ی راستم

هه‌ڵکۆڵراوی یادگاری چنگ و بووبوو...

تا قووڵایی په‌ڕه‌ په‌ڕه‌ی دڵی مێژوو.

 

ئێواره‌ باش کوننه‌بوو!

من له‌ ده‌ڤه‌ری ده‌سه‌ڵاتی

زه‌ق...زه‌ق...زه‌قی چاوه‌کانتا

تێر به‌ره‌ڵڵام.

تاوێک سه‌ر به‌ کانیه‌ک ئه‌که‌م؛ قه‌وزاوی

تاوێک خۆ له‌ ئه‌ستێرکێک هه‌ڵئه‌کێشم؛ قرژاڵی

تاوێک خۆ به‌ سه‌ر دۆشه‌کی گژوگیایه‌کدا ئه‌ده‌م؛

نه‌رم... نه‌رم... دڕکاوی

ئۆخژن…ئۆخژن...ئاڵۆشاوی

تێر ئازادم

بۆ ته‌فسیری ئه‌نگوسته‌چاو

له‌ سه‌ر کۆڵێک گه‌ڵا تاڵوو.

ئێواره‌ باش کوننه‌بوو!

کۆڵم دێڕ به‌ دێڕی

دیرۆکی هه‌ڵچوون و داچوونه‌کانی ده‌روونت

له‌ چرکه‌ به‌ چرکه‌ی چه‌مانه‌وه‌کانیدا تۆمار ئه‌کا.

 

شه‌وباش کوننه‌بوو!

وه‌خته‌ شێت بم

بۆ سه‌ره‌تاتکێیه‌ک

له‌ گوێسه‌بانه‌ی دڵمه‌وه‌

به‌ره‌و ده‌لاقه‌ی ئه‌ڤینێک

که‌ جێی تاقه‌ ساتێکی تۆی تێدا نابێته‌وه‌.

 

 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 0 AM |  لینک   • 

 

شاعیری خۆشه‌ویستی ئه‌مریکای لاتین

 

 

رۆژی ی17مای 2009 یه‌کێک له‌ به‌ناوبانگترین و به‌رزترین که‌سایه‌تیه‌ ئه‌ده‌بیه‌کانی ئه‌مریکای لاتین ؛ ماریۆ بێنێدێتی  (Mario Benedetti) شاعیر و نووسه‌ر و شانۆنامه‌نووس و وتارنووس، له‌ ته‌مه‌نی هه‌شتاوهه‌شت ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. بێنێدێتی به‌ درێژایی شه‌ست ساڵی ته‌مه‌نی چالاکی ئه‌ده‌بی دا 80 کتێبی نووسی و به‌رده‌وامیش له‌گه‌ڵ کێشه‌ سیاسیه‌کانی وڵاته‌که‌یدا تێکه‌ڵ بوو. له‌ به‌رهه‌مه‌کانیدا زۆر بابه‌تی جۆراوجۆر، له‌ ئه‌ڤین و ناهومێدی چینی مام ناوه‌ندی شاری مۆنته‌ڤیدیۆی پایته‌ختی ئوروگوئه‌وه‌ بگره‌ تا مه‌ینه‌تی تاراوگه‌نشینی،ره‌نگی داوه‌ته‌وه‌.

چه‌ندین ده‌یه‌ سه‌رنووسه‌ری گۆڤاره‌ ئه‌ده‌بی و سیاسیه‌کان بوو،هه‌روه‌ها وه‌ک ره‌خنه‌گر له‌ مه‌یدانی ئه‌ده‌بی و سینه‌ما و شانۆ له‌ رۆژنامه‌کانی ئوروگوئه‌ و وڵاتانی ئیسپانی زماندا کاری ئه‌کرد.

ماریۆ بێنێدێتی له‌ ساڵی 1920 و له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی کۆچه‌ری ئیتالیایی و له‌ ناوه‌ڕاستی ئوروگوئه‌ دا له‌ دایک بوو،به‌ڵام له‌ پایته‌ختی ئه‌و وڵاته‌دا گه‌وره‌ بوو، هه‌ر له‌15 ساڵیه‌وه‌ سه‌ره‌تا به‌ هۆی شێعر و پاشان به‌ هۆی چیرۆکه‌کانیه‌وه‌ ناوبانگی ده‌رکرد.

چالاکی سیاسی به‌ تایبه‌ت له‌ سه‌رده‌می شه‌ڕی سارددا تێکه‌ڵ به‌ ژیانی بێنێدێتی ببوو. ساڵی1971یارمه‌تی دامه‌زراندنی یه‌کگرتووی چه‌پی ئۆروگوئه‌ و به‌ره‌ی گشتگیری دا بۆ ئه‌وه‌ی خه‌بات بکا بۆ لابردنی سیسته‌می 150ساڵه‌ی دووپارتایه‌تی وڵاته‌که‌ی.

ساڵی 2004 خه‌ڵاتی "منێندزیۆ پلایو" ی به‌ هۆی شێعره‌کانیه‌وه‌ پێ به‌خشرا.

ئه‌مه‌یش وه‌رگێڕدراوی شێعرێکی ماریۆ بێنێدێتی:

 

 

تاکتیک و ستراتێژی

 

تاکتیکی من ئه‌وه‌یه‌ که‌

 

تماشات که‌م

 

له‌ ئه‌حواڵت بپرسم و

 

ئه‌و جۆره‌ی هه‌ی خۆشتم بوێ.

 

 

تاکتیکی من ئه‌وه‌یه‌ که‌

 

له‌ گه‌ڵت بدوێم و

 

گوێ به‌ په‌یڤه‌کانت به‌م و

 

پردی هه‌رمانێک چێ بکه‌م

 

به‌ وشه‌کان.

 

 

تاکتیکی من ئه‌وه‌یه‌ که‌

 

راستگۆ بم و

 

بزانم که‌ تۆیش راستگۆی و

 

دووڕوویی ناگۆڕینه‌وه‌

 

که‌وابوو  له‌ نێوانماندا

 

نه‌ په‌رژینه‌ و

 

نه‌ مه‌ودایه‌ک.

 

 

له‌ به‌رانبه‌ردا

 

ستراتێژیم

 

زۆر قووڵتر و ساکارتره‌.

 

 

ستراتێژیم ئه‌وه‌یه‌ که‌

 

رۆژێک له‌م رۆژانه‌،

 

به‌م زووانه‌،

 

نازانم چۆن

 

یان به‌ چ بیانوویه‌که‌وه‌

 

بۆ ئاخری تۆیش

 

نیازت به‌ من هه‌ر ئه‌بێ.

 

 

******

سه‌رچاوه‌: رادیۆ زه‌مانه‌ 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 3 PM |  لینک   • 

نۆره

 

سید علی صالحی

^{وه‌رگێڕانی: خالید که‌ریمی}

 

‌ ئێمه‌ سێ که‌س بووین

ده‌سته‌کانمان بێ سێبه‌ر...

سێبه‌رمان له‌ سه‌ر دیوار

چاوانیشمان به‌ره‌و جێ پێی ئه‌و مه‌لانه‌ی

وا چووبوونه‌ ساته‌کانی ناو خه‌ونه‌کان.

 

دواییش نه‌ختێ باران باری...

 

ئێمه‌ دڵمان بۆ چڕینی گۆرانیه‌کی ئاسایی

ته‌نگ ببوو.

به‌ڵام ده‌نگی شکانی شتێک

وه‌کوو ده‌نگی مرۆڤ

هاته‌ به‌ر گوێ.

 

ساڵانێکی دواتر

دایکانی تازیه‌بار گێڕایانه‌وه‌:

له‌ هیچ به‌هارێکدا

ئه‌وه‌نده‌ ته‌رزه‌ی ناوه‌خت نه‌باریبوو.

ئه‌ڵێن ساڵ...ساڵی کۆتر بوو.

 

**

ئێمه‌ دوو که‌س بووین

یاده‌کانمان له‌ ماڵه‌وه‌...

خه‌ونه‌کانمان له‌ ده‌ریاو

لێومان تینوو

هه‌ر ته‌نیا بۆ نێو پیاڵه‌یه‌ک

له‌ ڕه‌نگدانه‌وه‌ی نۆشی ئاو.

 

دواییش نه‌ختێ باران باری.

ئێمه‌ دڵمان ته‌نیا بۆ دیداری

شێوه‌یه‌کی ئاشنا ته‌نگ ببوو.

به‌ڵام ده‌نگی شکاندنی شتێک

وه‌کوو ده‌نگی مرۆڤ

هاته‌ به‌ر گوێ.

 

بۆ ساڵانێکی دواتر

دایکانی تازیه‌بار بۆیان گێڕاینه‌وه‌:

له‌ هیچ به‌هارێکدا

ئه‌وه‌نده‌ ته‌رزه‌ی ناوه‌خت نه‌باریبوو.

ئه‌ڵێن ساڵ... ساڵی چه‌قۆ بوو.

 

*

ئێمه‌ تاقه‌ که‌سێک بووین

دواییش نه‌ختێک باران باری...

 

سه‌رچاوه‌: گۆڤاری "دنیای سخن" ژماره‌ 57

 

 

 

 

 

 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 6 PM |  لینک   • 

ئه‌م شێعره‌م له‌ ساڵی 1377 دا دوای خوێندنه‌وه‌ی دیوانی "ده‌ربه‌ندی په‌پووله‌"ی مامۆستا شێرکۆ بێکه‌س نووسی و هه‌ر ئه‌و ساڵه‌ له‌ گۆڤاری سروه‌ یژماره‌ 145 دا بڵاو کرایه‌وه‌...

 

*بۆ ئۆقیانووسه‌که‌ی ده‌ربه‌ندی په‌پووله‌*

 

بڵێی رۆژێ له‌ به‌هه‌شتا

دڵی عه‌بدێکی گه‌وره‌ی خوا

بۆ هه‌واڵی نیشتمانه‌که‌ی لێنه‌دا؟

هه‌ر ئه‌بێ ... ئا

رۆژێک ئه‌بێ نالی: “حه‌زره‌تی عاشقان”

له‌ رۆخی ئاوێک دانیشێ و

دڵی ته‌نگ بێ و

چه‌ن فرمێسکێکیش بڕێژێ.

تامه‌زرۆ بێ بۆ بینینی شاره‌زووری

دڵی پڕ بێ له‌ خۆزگه‌یه‌ک

که‌ ته‌نیا به‌ دیتنه‌وه‌ی

جێژوانه‌که‌ی"ماڵی ئاوا" بۆی بێته‌ دی.

 

ئه‌و کاته‌یه‌ فریشته‌ی ئۆخژن و جوانی

له‌ نیشتمانی شێعره‌وه‌

نامه‌یه‌کی بۆ ئه‌هێنێ:

گه‌ش ئه‌بێته‌وه‌و پڕ به‌ دڵ پێئه‌که‌نێ.

نامه‌یه‌کی بۆ ئه‌هێنێ

لێواولێوه‌ له‌ بۆنی خاک،

له‌ بۆنی گوڵ،

له‌ بۆنی مێخه‌کبه‌نی یار...

نامه‌یه‌کی هێنده‌ قورسی تا ئه‌وده‌م وه‌رنه‌گرتووه‌

ئه‌یکاته‌وه‌...

وا هه‌ست ئه‌کا

خه‌ونێکی گه‌وره‌ی دێته‌ دی...

وا هه‌ست ئه‌کا

زووتریش چاوه‌ڕوانی ئه‌م نامه‌ بووه‌...

ده‌می رۆحی دێته‌ جمه‌ و

ده‌س پێئه‌کا:

“دڵۆپ...دڵۆپ...باران گوڵ ئه‌نووسێته‌وه‌و

   نمه‌...نمه‌یش چاوانم تۆ..."

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 11 PM |  لینک   • 

زانایانی کۆمه‌ڵناسی

 

 

-2-

 

کورته‌یه‌ک له‌ ژیاننامه‌ی ئاگۆست کۆنت

 

 

 

 

 

 

 

ئاگۆست کۆنت له‌ 19 ی ژانویه‌ی ساڵی 1798 له‌ شاری مۆن پلیه‌ی وڵاتی فه‌ڕانسه‌ له‌ دایک بوو. هه‌رچه‌ن قوتابییه‌کی هه‌ڵکه‌وته‌ بوو به‌ڵام قه‌ت نه‌یتوانی پله‌یه‌کی ئاکادیمی وه‌رگرێت و هه‌ر ئه‌وه‌یش بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ شوێنه‌وارێکی نێگه‌تیڤ له‌ سه‌ر فایلی په‌روه‌رده‌یی ئه‌و به‌ جێ بێڵێ. له‌ ساڵی 1818 بوو به‌ سکرتێر و زڕکوڕی کلوود هێنری سه‌ن سیمۆن که‌ ئه‌ویش ‌ ته‌مه‌نی چل ساڵ له‌م هه‌ڵکشاوه‌تر بوو. ئه‌م دوانه‌ حه‌وت ساڵ پێکه‌وه‌ کاریان کرد، به‌ڵام له‌ ساڵی 1824 نێوانیان تێکچوو ، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی کۆنت بۆی ده‌رکه‌وتبوو که‌ سه‌ن سیمۆن ڕێزی کاره‌کانی ناگرێ. دواتر کۆنت ئاوا باس له‌ پێوه‌ندی خۆی و سه‌ن سیمۆن ئه‌کا:"وانه‌یه‌کی تفت که‌ له‌ مێرمنداڵی دا له‌ فێلبازێکی سه‌رلێ شێواو فێر ببوو." کۆنت سه‌ره‌ڕای ئه‌و دژایه‌تیه‌ی دواتری له‌گه‌ڵ سه‌ن سیمۆن، زۆر جاریش دانی به‌وه‌دا ده‌نا که‌ زۆر قه‌رزداری سه‌ن سیمۆنه‌: "بێگومان من له‌ بواری بیرکاریه‌وه‌ قه‌رزداری سه‌ن سیمۆنم...ئه‌و رۆڵێکی کاریگه‌ری بوو له‌ سه‌ر خستنه‌ سه‌ر رێبازێکی فه‌لسه‌فی که‌ ئێستا خۆم بۆ خۆمم داهێناوه‌ و بێ شک تا دوا ساتی ژیانم هه‌ر ئه‌و ڕێیه‌ ئه‌گرمه‌ به‌ر."

له‌ ساڵی 1826 دا، کۆنت به‌ داهێنانی خۆی گه‌ڵاڵه‌یه‌کی پێشکه‌ش کرد که‌ ئه‌بوایه‌ تێیدا حه‌فتاودوو وتار له‌ سه‌ر فه‌لسه‌فه‌ی ژیانی به‌ڕێوه‌ ببا. ئه‌م خوله‌ی وتارپێشکه‌ش کردنه‌ی کۆمه‌ڵه‌ بیسه‌رێکی به‌ناوبانگی به‌ره‌ولای خۆی راکێشا، به‌ڵام له‌ دوای به‌ڕێوه‌بردنی سێ وتار به‌ هۆی تووش بوونی کۆنت به‌ نه‌خۆشیه‌کی ده‌ماریه‌وه‌ راوه‌ستا. ئه‌و دواتریش به‌رده‌وام به‌ ده‌ردی کێشه‌ی ده‌روونیه‌وه‌ ئه‌تلایه‌وه‌ و ته‌نانه‌ت جارێکیش له‌ ساڵی 1827 دا بڕیاری دابوو خۆی بهاوێته‌ چۆمی سێن و کۆتایی به‌ ژیانی بێنێ.

هه‌رچه‌ن کۆنت نه‌یتوانی پله‌یه‌کی هه‌میشه‌یی له‌ ئێکول پۆلی تێکنیک دا به‌ ده‌س بێنێ، به‌ڵام له‌ ساڵی 1832 دا پله‌یه‌کی خواری وه‌ک پێشکه‌شکاری وتار له‌وێ به‌رکه‌وت. ساڵی 1837، شوێنێکی دیکه‌ی پێ سپێردرا وه‌ک تاقیکاری وه‌رگرتن له‌ ئێکول دا و بۆ یه‌که‌م جار داهاتێکی به‌رچاوی بۆ به‌رهه‌م هێنا. له‌و فه‌تره‌دا له‌ سه‌ر به‌رهه‌مه‌ شه‌ش به‌رگیه‌که‌ی کاری کرد به‌ نێوی وانه‌کانی فه‌لسه‌فه‌ی پۆزیتیڤ که‌ بوو به‌ هۆی ناوبانگ ده‌رکردنی.ئه‌م به‌رهه‌مه‌ له‌ ئاکامدا له‌ له‌ ساڵی 1842 دا بڵاو کرایه‌وه‌. هه‌ر له‌م به‌رهه‌مه‌دایه‌ که‌ تێیدا کۆنت بۆ یه‌که‌م جار واتای کۆمه‌ڵناسی به‌ کار هێنا. له‌م به‌رهه‌مه‌دا، هه‌روه‌ها ئه‌م بیرۆکه‌ی هێنایه‌ گۆڕێ که‌ کۆمه‌ڵناسی زانستی نیهاییه‌. له‌م به‌رهه‌مه‌دا کۆنت هێرشی کرده‌ سه‌ر ئێکول پۆلی تێکنیک و هه‌ر له‌ به‌ر ئه‌وه‌یش بڕیارنامه‌ی وتاربێژیه‌که‌ی نوێ نه‌کرایه‌وه‌. له‌ ساڵی 1851 دا نووسینی به‌رهه‌می چواربه‌رگی سیسته‌می سیاسه‌تی پۆزیتیڤ ی ته‌واو کرد. کۆنت له‌م به‌رهه‌مه‌یدا زیاتر له‌ به‌رهه‌مه‌کانی دیکه‌ی ویستی به‌ کرده‌وه‌تری خۆی ده‌رخست له‌ پێشکه‌ش کردنی پلانێکی گه‌وره‌ بۆ نوێکردنه‌وه‌ی رێخراوی کۆمه‌ڵگا.ژکۆنت له‌ هه‌مان کاتدا هه‌ندێ بیری سه‌یروسه‌مه‌ره‌یشی هێنابووه‌ گۆڕێ.بۆ نموونه‌، ئه‌و باوه‌ڕی به‌ "ته‌ندروستی مێشکی" بوو، هه‌ر له‌ به‌ر ئه‌وه‌ خۆی له‌ خوێندنه‌وه‌ی به‌رهه‌می که‌سانی تر ئه‌بوارد که‌ ئاکام بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ که‌ له‌ ئاڵ و گۆڕه‌ فکریه‌کانی سه‌رده‌می خۆی دوور که‌وته‌وه‌.ئه‌و هه‌روه‌ها خۆی به‌ کاهینی گه‌وره‌ی ئایینی نوێی مرۆڤایه‌تی ئه‌زانی. کۆنت باوه‌ڕی به‌ جیهانێک بوو له‌ داهاتوودا که‌ له‌ سه‌رده‌ستی کاهینانی کۆمه‌ڵناس به‌ڕێوه‌ ببرێ. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌م بیره‌ دوورانه‌ ، له‌ فه‌ره‌نساو وڵاتانی دیکه‌ لایه‌نگری زۆری له‌ خۆی کۆ کرده‌وه‌.

ئاگۆست کۆنت له‌ 5 ی سیپتامبه‌ری 1875 کۆچی دوایی کرد.

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 11 PM |  لینک   • 

 

حه‌وت هه‌نگاو تا به‌هار

 

-1-

 

به‌یانی باش ماڵی دڵم !

 

تا تۆ ماڵی

 

جانه‌وه‌ری له‌م چه‌شنه‌ بی...

 

ناخۆشترین وه‌رزی ساڵی.

 

دڵنیا به‌ !

 

-2-

 

هه‌زار شه‌ماڵ

 

تۆزته‌کێنی روخسارت کا...

 

 

ملیۆن ملوانکه‌ی گه‌زیزه‌

 

به‌رامه‌ی خاکت له‌ مل کا...

 

ملیار حه‌زی دڵدارانه‌

 

له‌ چیمه‌نتا بگه‌وزێنی...

 

هێشتا… هێشتا...

 

تۆ ژوانه‌ بێگه‌رده‌که‌ نیت،

 

قرخه‌یه‌کی خه‌رده‌لی له‌ گه‌رووتایه‌...

 

هی کسپه‌یه‌ک...

 

هی هه‌ڵه‌بجه‌.

 

-3-

 

‌ ئێواره‌ باش واتای نه‌ورۆز !

 

له‌م هه‌موو ژاوه‌ ژاوه‌دا

 

له‌م قرمه‌ و گڕ بارانه‌دا

 

تا چاوه‌کانی تۆم نه‌دی

 

وه‌ک کانییه‌ک...

 

پڕ له‌ یادگاری به‌فر و چیا،

 

هه‌ستم به‌ هاتنی به‌هار نه‌کرد.

 

-4-

 

ساڵه‌هایه‌ !

 

ده‌سته‌کانت گوڵێکیان پێ نه‌به‌خشیوم

 

حه‌زێکیان لێ وه‌رنه‌گرتووم

 

لانیکه‌م به‌ لوتکه‌ بڵێ:

 

هۆشی به‌ گۆرانیه‌کانمه‌وه‌ بێ !

 

-5-

 

نه‌ تۆ ئه‌و ئامێزه‌ی جارانی

 

جێی ئه‌م سه‌ره‌ت تیا بێته‌وه‌

 

نه‌ من ئه‌و گوڕه‌ی جارانم

 

دڵم به‌ باخچه‌ت بسپێرم

 

ئێستا خاڵی یه‌کگرتنمان

 

کاریله‌یه‌کی ساوایه‌

 

وه‌ک خۆی ماوه‌...

 

-6-

 

گه‌ر تۆ نه‌بی

 

من تێناگه‌م

 

ئه‌م شاره‌ به‌ چی خۆیه‌وه‌ بنازێ؟

 

کام هێمای بۆ به‌هار هه‌یه‌؟

 

-7-

 

ساتێکی تر

 

به‌هار دێت و

 

هیچیش نابێ

 

“چ ببارێ و چ نه‌بارێ"

 

***

 

 

 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 3 PM |  لینک   • 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 9 AM |  لینک   • 

بینا

 

ئه‌م بینایه‌ که‌ ئه‌بینێ

رۆژ نه‌ رۆژێ

له‌ جیاتی دڵ، ترپه‌ی پێی تۆ

حه‌زی ژینی پێ ئه‌به‌خشێ...

هه‌ر سه‌ر ئه‌با و هه‌ر سه‌ر دێنێ و

ژماره‌ی نهۆمه‌کانی لێ تێک ئه‌چێ و

له‌ پێپیلکه‌کانی خۆی هه‌ڵئه‌که‌وێ و

ئه‌شڵه‌ژێت و

ئینجا وه‌ک که‌پرێکی شوانکاره‌

که‌ قژی گوێسوانه‌کانی

له‌ به‌ر ئاوێنه‌ی گۆلبه‌نه‌کانی بنارا

دائه‌هێنێ و

له‌ بارانه‌ رۆژێکا دڵی ئه‌داته‌ به‌ر قرمه‌ژنی

تریقانه‌وه‌ی کیژۆڵه‌ مه‌ندێ که‌نه‌کان،

ئاوه‌ها

سه‌ر له‌ به‌ر هه‌موو شووشه‌یه‌کیدا دائه‌نه‌وێنێ و

ده‌ستێک به‌ سمێڵی بابریدا دێنێ و

تێر تێر بین ئه‌نێ به‌و جوانیه‌وه‌ که‌ سه‌رت لێ شێواندووه‌.

ئه‌ی نابینی ژوور به‌ ژووری ئه‌م بینایه‌

شه‌قار...شه‌قار...

یادگاری ترپه‌ی پێکانتی له‌ جه‌سته‌یدا هه‌ڵکه‌ندووه‌؟

ئه‌ی نابینی له‌ عه‌زره‌تان وا شه‌ق ئه‌با؟

**

له‌ بارانه‌ڕۆژێکی پڕبرووسکه‌داو

له‌ هه‌ر دڵۆپه‌یه‌کیدا،

له‌ سۆسۆی ئه‌ستێره‌یه‌کی ئێجگار دووری

شه‌وانی تیلجافی بیبیله‌یه‌کتدا،

له‌ چاوی-که‌س نازانێ چ ره‌نگی-ئاشقه‌رووته‌که‌ی به‌رانبه‌رمدا،

له‌ ناو له‌پی خۆم و

له‌ سه‌ر کورسیه‌کی نهۆمی سه‌ره‌وه‌دا...

ئه‌یخوێنمه‌وه‌:

تۆ ناته‌وێ ئه‌م بینایه‌ بڕووخێت و

دڵی منیش.

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 4 PM |  لینک   • 

...

هه‌رچی کتێبه‌

له‌ به‌ر تۆ ئه‌خوێندرێته‌وه‌

من له‌ به‌ر تۆ

له‌گه‌ڵ هه‌موو کتێبه‌کان نامۆم.

هه‌رچی خه‌ونه‌

له‌ به‌ر تۆ لێک ئه‌درێته‌وه‌

من له‌ به‌ر تۆ

هه‌موو خه‌ونه‌کانم لا سه‌رابه‌.

هه‌موو دنیا

به‌ ئاوه‌ژوویی ئه‌بینم

به‌ره‌و عه‌ده‌م...

من له‌ به‌ر تۆ

سه‌ر له‌ یاساکانی سروشت ئه‌شێوێنم

دڵ به‌ ئه‌به‌دییه‌ت ئه‌ده‌م.

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 5 PM |  لینک   • 

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 7 PM |  لینک   • 

نامه‌

 

ئه‌م چرکه‌ سپێده‌ییه‌ت باش شه‌تڵی شێعر!

شه‌کری عه‌شق!

ره‌حمی گیا !

ئه‌م قه‌ڕنه‌ هزراویه‌ت خۆش سۆزی باران !

فه‌یزی به‌فر!

مێهری چیا !

**       

دیسان...سه‌د نوخته‌... تا دیدار

هه‌واڵ؟...گه‌لێک و هیچیش.

وشه‌کان هه‌موو بوونه‌ته‌ پیت و

پیته‌کان شاره‌زه‌رگه‌ته‌ و...و

شار به‌ شه‌ده‌ی حه‌سره‌ته‌وه‌ و توره‌نجی ته‌م به‌ ته‌ونه‌وه‌...

 

هه‌واڵ؟!...بێ ئه‌ژماره‌و تاک...هه‌تا ده‌رد!!

 

ئه‌ڵێم: ئازیز!

ئه‌گه‌ر نه‌با کانیاوی ئه‌م رامووسانه‌

شه‌قار...شه‌قار

گیانم به‌ کراژی ئه‌م تووله‌ڕێوه‌ جێ ئه‌ما

 

ئه‌گه‌ر نه‌یشبا شه‌رمی خاتووزینی شێعر،

گۆڤه‌ند و گۆڤه‌ند شه‌می خاک به‌ قریوه‌ دائه‌گیرسا.

 

مه‌مگێڕه‌وه‌...گه‌شتر...ئاڵتر

هه‌ڵبزرکان په‌یامی خۆش مرووری عه‌شقنامه‌ی گه‌ڕه‌کی گوڵه‌کانه‌و

که‌رنه‌ڤاڵی دڵداران...

 

له‌ یاده‌کانی پاییزا

له‌ میرنشینه‌کانی هه‌ڵوه‌رینا

باخچه‌...باخچه‌و گه‌ڵا...گه‌ڵا

ئه‌وا دره‌خت پاساو بۆ قه‌ده‌ره‌کانی چرۆ دێنێته‌وه‌و

په‌ڕه‌ پرواوه‌کانی رۆژژمێری ته‌مه‌نی سه‌وز

به‌ دروومانی هێڤیه‌ تاپۆییه‌کانی وه‌رزی پێنجه‌م

ده‌رزی ئه‌کا.

تاسه‌ی ئاهه‌نگی نوێی باران:

ئه‌وا زه‌مین بۆ سه‌مای کیژه‌ زه‌نوێره‌کانی و

بۆ گه‌ڕیانی که‌روێشکه‌کانی پێده‌شت و دانسی تاڤگه‌

به‌ره‌و ده‌فژه‌نه‌کانی هه‌ور

باسکی پێغه‌مبه‌رانی شاخ رائه‌کێشێ.

 

له‌ مزرایی رێواسێکتا میوانم که‌!

با ده‌نکه‌ ته‌زبێحی راڤه‌ی ئه‌م ئایه‌ته‌ تۆزاویانه‌ نه‌خه‌ینه‌وه‌ !

 

ئه‌ی ئه‌رخه‌وانی سای شه‌شپه‌ڕ!

ئاسمانیتر…

زه‌ریاییتر...

به‌ لووتکه‌ی عه‌شقت هه‌ڵۆم و

له‌ قوڵپی خوێنتا ماسی و

…

ئایه‌تی خۆته‌ له‌ گیانما:

له‌ چله‌ی دراوسێتی خوای وه‌فادا

بۆ ساته‌ تاریکه‌کانی "مه‌وله‌وی" ئه‌شق

 یه‌ک دوو قه‌فێک گۆچانترم.

 

 بۆ وشکه‌وه‌رده‌ هه‌ڵپڕووکاوه‌کانی "نالی" خاکیش

یه‌ک-دوو په‌ڵه‌ بارانترم.

 

لێم مه‌خوازه‌ ،نا...نا ئازیز!

ئه‌مه‌ ئه‌و سه‌ره‌تا هه‌میشه‌ییه‌ی دیداری

نامۆترین به‌خته‌ فرمێسکی کۆچه‌ر و

به‌خته‌ گیانی چه‌تری سه‌ره‌.

لێم مه‌خوازه‌...

له‌ دوو-سێ بستیی ده‌ڤه‌ری به‌رینی گریانا

من…منی تا ئێسکم داڕماو

له‌ مێژوولکه‌ ره‌نگینه‌کانی بێ چراداو بێ جۆگه‌دا

حیکایه‌تخوێنی ساڵه‌ هه‌ڵکشانه‌کانی باڵای مه‌راق و

ساته‌ داکشانه‌کانی مانگه‌ گه‌شه‌ی خۆزگه‌کانی ناو دڵت بم.

 

ئه‌مه‌ ئه‌و دوو ئاوانه‌ی خرۆشی رووباری نه‌واو

ئائه‌م شمشاڵه‌ باریکه‌ڵه‌ی جه‌سته‌ی منه‌

له‌ نامۆترین ده‌ربه‌ندا.

 

لێم مه‌خوازه‌!...

ئازیزه‌که‌ی یه‌که‌م هیجرانی به‌هار و

دوا هه‌واری سۆزوسه‌غڵه‌ت!

له‌م وه‌رزه‌ی

نزیکه‌و زایه‌ڵه‌ی باخ و زاره‌تره‌کی هه‌تاوا...

من…منی تا ده‌مارم ته‌رزه‌

له‌ لێره‌واره‌ ره‌نگینه‌کانی بێ هوزار و سێودزراودا

حه‌یرانبێژی قژڕنه‌کانی چیمه‌ن و

سه‌ربورده‌ ته‌ورته‌کێنه‌کانی

قه‌تاره‌ی عه‌رعه‌ره‌کانی خه‌ونت بم.

 

لێم مه‌خوازه‌ دیسانه‌وه‌ هه‌وراز...هه‌وراز

بیره‌وه‌ری رێگاکان

تا هه‌ڵدێران هێڵنج...هێڵنج بمباته‌وه‌.

**

من هه‌ر هاتبووم پێت بڵێم:

ساڵ،ساڵێکی سایه‌قه‌ پۆشه‌

ده‌مێک به‌ پرووشه‌ی سترانه‌ ‌غه‌ریبه‌کانتم بسپێره‌!

با زاراوه‌کانی زه‌ریا له‌ بیر نه‌که‌م.

با کۆپله‌یه‌ک له‌ زریکه‌کانی شه‌پۆل بخوێنمه‌وه‌.

 

هه‌ر هاتبووم ئه‌م داخه‌ت لا داگیرسێنم:

ئه‌م سه‌ردابی کۆڵانانه‌

ئه‌وه‌نده‌ی تاقه‌ سییه‌کم به‌ری ژیانی پێوه‌یه‌.

 

ده‌مێک به‌ بارۆشه‌ی هه‌ناسه‌ ئاشقه‌کانت،

شایانی ژیانم بکه‌ تا دووه‌م خه‌رمانه‌ی به‌فر.

تا شێعرێکی بێ کڵۆم و بێ کلیله‌...

با ته‌مه‌نی ساته‌کانی غه‌یبه‌تی حه‌زره‌تی عه‌شق

تا دوا چۆڕی شه‌ربه‌کانی تاریکستانی نوشوستی نه‌خایه‌نێ.

 

هه‌ر هاتبووم: له‌نگه‌رێک له‌ غه‌فڵه‌ت بخه‌م

هه‌رایه‌ک له‌ شه‌مشه‌مه‌کوێره‌کانی ده‌روونم که‌م

به‌م ئێعجازی روحستانه‌ی دیکتاتۆریه‌تی ته‌نیایی.

**

 

جانتاکه‌م ئه‌بینی گیانه‌؟!

ئه‌م ئاویلکه‌دانه‌ی نوێترین ئاواته‌کانم؟

‌ته‌‌رمی شێعری پێڕه‌وکه‌یه‌ تا به‌ربینم.

ئای له‌ بۆنی ئه‌م ته‌یره‌ جوانه‌مه‌رگانه‌!

شا!له‌ منی باڵه‌وازه‌ !

له‌ ترۆپکی تیئۆریه‌کانی فڕینا!

جانتاکه‌م ئه‌بینی گیانه‌؟

ته‌عره‌فه‌ی چ ژیارێکی ناچێته‌ سه‌ر.

 

کامه‌ ره‌شماڵ له‌ هه‌واره‌به‌رزه‌ی نزاکانتا

ئه‌که‌ی به‌ باڵکێشی سه‌رم؟

که‌ من رووداوزاده‌یه‌کی ئامانجکوژ بم

له‌ زه‌لاله‌تی رێگادا؟

**

نوخته‌...نوخته‌...

هه‌زار نوخته‌ ...

چ کڵاوڕۆژنه‌یه‌کی ته‌نگه‌به‌ره‌ نوخته‌؟!

**

“که‌ی حه‌ریره‌؟... به‌س ته‌نیا ئاگربارانه‌"

کوا شه‌ماڵه‌؟

ره‌شه‌بایه‌ و وێکڕا کاودان به‌ بادانی خه‌رمانانه‌!

**

ماڵئاوا!...پاکژێتی باران!

له‌م تووله‌ڕێی ترسه‌کانی من و

ئۆخژنه‌ په‌مه‌ییه‌کانی تۆدا،

بنواڕه‌ ! واقی وڕی ئه‌م له‌شکری پرسیارانه‌!

 

هه‌تا ژوانی ده‌مه‌و که‌لمان...

تا رووناکایی کازیوه‌...

به‌م سه‌رسمی به‌رسڤه‌ سه‌رگه‌ردانانه‌وه‌ هه‌ڵناکه‌م.

 

سه‌د نوخته‌و... ئینجا ماڵئاوا !

هاوینی 2000

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 11 PM |  لینک   • 

سه‌ربازی رووس

هاوینی 1945 –کۆڵانێکی به‌رلین

دوازده‌ به‌ندکراوی شڕه‌پۆش به‌ فه‌رمانده‌یی سه‌ربازێکی رووسی له‌ شه‌قامێکه‌وه‌ تێئه‌په‌ڕن،واده‌رئه‌که‌وێ له‌ بنکه‌یه‌کی دووره‌وه‌ دێن و ئه‌بێ سه‌ربازه‌ رووسه‌که‌ بیانبات به‌ره‌و شوێنێک بۆ ئیشکردن یا خود بێگاری.هیچکامیان ئاگاداری داهاتوویان نین.

له‌ پڕێکدا به‌ ڕێکه‌وت،ژنێک له‌ کاولاشێکه‌وه‌ ده‌رئه‌په‌ڕێ و هاوار ئه‌کا و به‌ره‌و شه‌قامه‌که‌ ڕائه‌کا و یه‌کێک له‌ به‌ندیه‌کان ئه‌گرێته‌ باوه‌ش.

تاقمه‌ بچووکه‌که‌ رائه‌وه‌ستێ و سروشتیه‌ که‌ سه‌ربازه‌ رووسه‌که‌یش تێ ئه‌گا که‌ چی قه‌وماوه‌. ئه‌چێ به‌ره‌ولای به‌ندیه‌که‌ که‌ له‌و کاته‌دا ژنه‌که‌ی له‌ ئامێز گرتبوو و ژنه‌ش به‌ کوڵ ئه‌گریا. ئه‌پرسێ:"خێزانت؟" – "به‌ڵێ"

دوایه‌ له‌ ژنه‌که‌ ئه‌پرسێ: "مێردت؟" – "به‌ڵێ"

دواتر به‌ ده‌ستی ئاماژه‌یان پێئه‌کا: "رۆیشت، هه‌ڵات، هه‌ڵات، رۆیشت". ئه‌وانیش به‌ سه‌رسووڕمانه‌وه‌ تماشای ئه‌که‌ن و هه‌ڵدێن.

سه‌ربازه‌ رووسه‌که‌ به‌ یازده‌ به‌ندکراوه‌که‌ی تره‌وه‌ درێژه‌ به‌ ڕێگاکه‌ی ئه‌دا، له‌ دوای چه‌ن سه‌د مه‌ترێک یه‌خه‌ی ڕێبوارێکی بێ تاوان ئه‌گرێت و به‌ زۆری تفه‌نگه‌که‌ی ئه‌یخاته‌ ڕیزی تاقمه‌که‌یانه‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و دوازده‌ به‌ندکراوه‌ی که‌ حکوومه‌ت داوای لێ ئه‌کا، به‌ ته‌واوی ته‌حویل بداته‌وه‌.

نووسینی: ماکس فریش

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 9 PM |  لینک   • 

ته‌نیایی

به‌رزترین سه‌روی دنیا

ته‌نیاییمه‌...

چوار وه‌رزه‌ سه‌وز و پاراوه‌.

له‌ هه‌نبانه‌ی بیری تۆزاوی ئێوه‌یشدا

-که‌ چوار وه‌رزه‌ ژه‌نگبارانه‌-

کولترین ته‌وره‌کانی ئه‌م دنیا

هه‌ڵواسراوه‌.

***

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 10 PM |  لینک   • 

له‌ رۆژئه‌ژمێری شه‌قامێکدا

1

هه‌موو به‌رینایی شه‌قام

له‌ من بۆته‌ کۆڵانه‌ ته‌نگه‌به‌ره‌که‌.

هه‌موو قه‌ره‌باڵغیی شار

له‌ من بۆته‌ چۆڵه‌وانی چاوه‌ڕوانیت.

له‌ نوێترین مۆدێلیشدا

لای من کیژه‌ ساکاره‌که‌ی

گۆزه‌ به‌ده‌ستی سه‌ر کانیت.

2

ده‌رئه‌که‌وی یاخود هه‌ڵدیی

ئه‌مبه‌راوبه‌ر

به‌رده‌وام پۆل پۆل پاساری نیگای برسی

به‌ لق و پۆپی قژته‌وه‌ ئه‌نیشنه‌وه‌،

تا له‌ شه‌قام ئاوا ئه‌بی

به‌ قرمژنی هیچ تفه‌نگێک

له‌و دان و داوه‌ نابنه‌وه‌.

3

هه‌موو رۆژێ

هه‌ر له‌ یه‌که‌م چاوترووکانی کازیوه‌وه‌

تا سه‌ر کورسیه‌که‌ی خۆرئاوای لای "وه‌نه‌وشه‌"

هه‌ڵپه‌ هه‌ڵپی خۆرێکی شه‌یدا ئه‌بینم

که‌ ئێواره‌ بکا به‌ به‌ر شاره‌که‌دا و

تۆ به‌ره‌و شه‌قام راخوشی و...

تێر زه‌رده‌ی ئه‌شقت بۆ باوێ.

ئه‌ی ناڵێی بۆ ئه‌وه‌نده‌ کورته‌ رۆژگارمان؟!

4

سینگی گوزه‌ر

په‌یتا په‌یتا پۆله‌ نۆتی

ترپه‌ی زیق و ترپه‌ی به‌رز و

نیگاره‌ لووتبه‌رزه‌کانی پێڵاو

له‌ دڵی دا تۆمار ئه‌کا.

له‌ چاوگه‌ی له‌ش و لارته‌وه‌

رسته‌کانی رۆمانی بوومه‌له‌رزه‌یه‌ک

دائه‌ڕێژێ.

**

2008-10

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 6 PM |  لینک   • 

دۆنادۆنی شه‌و

تازه‌...تازه‌

لووره‌ لوورێک له‌ به‌رۆکی ئێواره‌وه‌

نامۆ... نامۆ

ئه‌ڕژێته‌ ناو چاوانمه‌وه‌.

من ئه‌بوایه‌ له‌ بێده‌نگی ی ئه‌م دۆڵه‌دا

زریزه‌ی ئه‌ستێره‌م بهۆنیبا

بۆ گه‌ردنی کانی خانێ...

زۆر دره‌نگه‌

من ئه‌بوایه‌ خێرا... خێرا...

شه‌که‌تیم ببه‌خشیبا به‌ ئه‌ستێرک و

هێور …هێور...

به‌ تۆپه‌ڵێک پشکۆ و

به‌ سروه‌یه‌ک به‌یبوونه‌وه‌

بۆ نسرماییترین سووچی خۆرنه‌دیومان

بۆی بگه‌شێمه‌وه‌

زۆر دره‌نگه‌... زۆر دره‌نگه‌

که‌چی وا به‌ینێکه‌

لووره‌ لوورێک

له‌ به‌رۆکی ئێواره‌وه‌

نامۆ... نامۆ

چیلکه‌ ئه‌خاته‌ تابلۆکانمانه‌وه‌.

***

2008/9

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 8 AM |  لینک   • 

خۆرنشین

ئێواره‌یه‌ و خۆرنشین شێعرێکی ئاڵه‌

پڕ له‌ وێنه‌ی ئۆخژنی سرت و که‌م خایه‌ن.

وشه‌کانی به‌ سه‌ر تیره‌گی قژڕنا هه‌ڵئه‌وه‌رێ و

پرووشه‌ی ورده‌ خه‌مه‌کانی چاویشی

ده‌نکه‌...ده‌نکه‌...به‌ سه‌ر گوڵی نه‌پشکووتووی گریانمدا

ئه‌بنه‌ شه‌ونم

شه‌ونمی سه‌ر گوڵێکی زۆر ته‌مه‌ن درێژ.

درێژه‌ی بابه‌ت

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 6 PM |  لینک   • 

به‌راییه‌ک بۆ فه‌لسه‌فه‌

 

نووسینی: نایجێل واربێرتۆن

 

فه‌لسه‌فه‌ چیه‌؟

ئه‌مه‌ پرسیارێکه‌ که‌ له‌ سۆنگه‌ی ئه‌سته‌مبوونیه‌وه‌ ناوبانگی ده‌رکردووه‌.ساکارترین وه‌ڵام بۆ ئه‌م پرسیاره‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ بڵێین فه‌لسه‌فه‌ هه‌ر هه‌مان ئه‌و شته‌یه‌ که‌ مایه‌ی سه‌رقاڵی فه‌یله‌سووفانه‌ و دوواتریش ئاماژه‌ به‌ نووسراوه‌کانی ئه‌فلاتوون و ئه‌ره‌ستوو و دیکارت و هیووم و کانت و راسێل و ویتگنشتاین و سارتر و دیکه‌ی فه‌له‌سووفه‌ به‌ناوبانگه‌کان بکه‌ین.به‌ڵام ئه‌گه‌ر تازه‌ پێتان نابێته‌ هه‌رێمی فه‌لسه‌فه‌وه‌،به‌ دووری ئه‌زانم که‌ ئه‌م به‌رسڤه‌ بتوانێ ئامانجه‌که‌تان بپێکێ.چوونکه‌ بۆی هه‌یه‌ که‌ بابه‌تێکتان له‌م نووسه‌رانه‌ نه‌خوێندبێته‌وه‌ ....
درێژه‌ی بابه‌ت

نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن خالید که‌ریمی در 11 PM |  لینک   •